TOPA JEJUKAGUASSU (basta de genocídio)

Kaiowa ha Guarani kuéra rekove ha yvy rekávo

Ko'ã ro'y pukukue ko milénio ñepurũme, hetaiterei Kaiowa ha Guarani rehe oñeñemboharái asy, Estado Mato Grosso do Súlpe. Péva ko ojehu itaryrýigui umi monokultúra ha agronegósio omboguatáva. Ha'e kuéra oñemombarete:

a) pe Governo Federal nombohekoykáigui pe yvy ava kuéra mba'éva demarkasão,

b) noñembohepýigui umi ava kuéra jukahare rembiapo,

c) oñemoha'eñõgui prisãope maymã ojepytasóva ava kuéra direito oñemboete haguã,

d) ndaikatúigui meme oñemba'apo demarkasão rehe umi karai kuéra yvyjára gua'u asão judisial rupive, ha

e) karai kuéra Poder Legislativo ha Executivo - Estado ha Município pegua - ohenonde'a memégui tembiapo.

Ko'ãva mba'e rupi jaguereko manterei opáichagua marã ha jejuka ñane retã ha ñande rekohápe. Pe jejuka hetaitereígui, ha'ete voi ku jejuka guasu, genosídio, apytépe mba'e jaikóva.


Yvy'i omoñepyrũ ñande apytépe umi mba'e vai eta. Pe kora guasu ho'a ha ojaho'i va'ekue Kaiowa ha Guarani kuérape ndaha'éi ymãite guare. Sa, terã 100, ro'y ramõ ojapo oñepyrũ hague. Ko'ãga katu oguahẽma hu'ãme, oimẽgui 40.000 tekove kaiwa há ñandéva oikóva 20.000 hectares ryepýpe. Péva ohechauka ko Brasílpe ojejapo'íha pe Direitos Humanos Fundamentais.

Ko'ã mba'e vai eta oñemboguevi haguã, Ministério Público Federal (MPF), Kaiowa ha Guarani kuéra ndive, omoĩ va'ekue kuatiáre, tembiapo mbarete hérava força tarefa rupive, akoi jasypateĩ 2007pe, pe documento oñehenõiva Termo de Ajustamento de Conduta (TAC). Pe kuatiáre ohai va'ekue héra mburuvicha kuéra omoakãva Funai, Procuradoria da República Dourados ha Ponta Porãpegua ha ava kuéra tendotára. Pe kuatiáre he'i 36 Kaiowa ha Guarani kuéra reko hague tuicháva ojehechauka, terã oñeidentifika, va'erãha kuri, umi Grupos de Trabalho (GTs) rembiapo rupive. Upéicha va'erã kuri. Funai katu ko'ãga peve mba'eve nodojapói.

Upéva rehe, ore Kaiowa ha Guarani rojerure ndéve orepytyvõ haguã. Rehaívo nde réra ko kuatiárehe, nde rejerure orendive pya'e mi oñepyrũ haguã añetetéva jeporeka ava kuéra yvýre. Péva mante omboheko va'erã jehaipyre oĩva pe Termo de Ajustamento de Condutape ha Constituição Federalpe. Ko'ãva ombojerovia avei ambue lei hérava Convenção 169 OIT rehegua ha pe Declaração dos Direitos Indígenas ONUpegua.

Ko'ã jehai pyre oñemboguatáta Brasilpegua mburuvicha guasuete Luiz Inácio Lula da Silva pópeve, popeite há avei mburuvicha omoakãva Funai, Márcio Meira, há Tarso Genro, Ministro de Justiça pegua mburuvicha.

KAIOWA GUARANI ÑEMBOGUATA
Tetâ Guarani tetâ tuicha ñemomyi